Chào Bạn Đến Với Trang Web Của Tuấn

 
Tiểu sử

Nhà văn - Nhà phê bình văn học

TRẦN THANH MẠI

 

 

 

Nhà văn Trần Thanh Mại sinh ngày 3/2/1908* tại làng Tiên Nộn, xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa thiên - Huế. Ông mất đêm 3/2/1965 (ngày sinh và ngày mất trùng nhau) tại Bệnh viện Việt Xô, Hà Nội, thọ 57 tuổi. Ông là người con thứ tám của cụ ông Trần Nhã và cụ bà Phan Thị Đường.

 

Lúc nhỏ, ông Trần Thanh Mại học ở trường Tiểu học An Cựu, sau đó học tiếp trường Quốc học Huế. Năm 1928, ông đậu tốt nghiệp bằng Thành Chung. Năm 1930 (22 tuổi), ông cưới bà Phan Thị Yến (sinh 1911, người làng Đông Xuyên, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa thiên - Huế, con của cụ Phan Văn Dật và bà Nguyễn Thị Sâm). Bà Phan Thị Yến là Nghệ sĩ Hát tuồng tại cung điện Huế. Lúc đó, ông làm công chức ở Sở Kho bạc Trung kỳ (Trésor d’Annam). Ông Trần Thanh Mại lúc đó đã tỏ ra là người ham thích các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, tính tình hào hoa phong nhã. Ông thành lập và làm chủ bút tờ báo Cười ** tại Huế.

 

Năm 1936, ông Trần Thanh Mại tham gia đóng vai Hernani trong vở kịch Hernani nổi tiếng của văn hào Victor Hugo tại trụ sở Viện Dân biểu Trung kỳ (do cụ Huỳnh Thúc Kháng làm viện trưởng). Vở kịch này công diễn nhằm quyên góp cứu giúp đồng bào Nghệ Tĩnh bị đói. Năm 1939, ông làm người thuyết minh tiếng Pháp cho bộ phim Huế đế đô (Hue, la villa impérile) của Henry Richard. Năm 1941, ông viết chuyên luận Hàn Mạc Tử, tác phẩm này rất nổi tiếng thời bấy giờ, tạo nên nhiều cuộc tranh luận và được xuất bản nhiều lần. Trong năm này, ông cũng tổ chức các cuộc nói chuyện và ngâm thơ Hàn Mạc Tử tại trụ sở Hội Khai trí Tiến Đức để quyên tiền xây lại mộ nhà thơ. Năm 1945, ông đóng vai Kinh Kha trong vở kịch Kinh Kha của cụ Vi Huyền Đắc để quyên tiền giúp đồng bào bị đói. Năm 1945, ông Trần Thanh Mại gia nhập Hội Văn hóa Cứu quốc, giảng dạy môn Pháp văn và Việt văn tại trường Thuận Hóa và Hồng Đức, Huế. Năm 1946, ông cùng đoàn văn nghệ sĩ ở Huế ra Hà Nội dự Đại hội Văn hóa Toàn quốc. Năm 1947, ông ra Thanh Hóa dạy học Pháp văn, Việt văn, Sinh vật và Địa lý taị trường Trung học Tư thục Hoài Văn ở huyện Quảng Xương (sau chuyển ra huyện Hoằng Hóa). Năm 1948 - 1950, ông là Hiệu trưởng của trường này. Trong thời gian đó, ông viết vở kịch Anh hùng Lam Sơn và nhận đóng vai Lê Lai trong những lần công diễn ở Thanh Hóa. Năm 1951, ông chuyển về dạy học tại trường Trung học Công lập Đào Duy Từ ở huyện Thọ Xuân, Thanh Hóa (trường này sau được đổi tên thành trường Trung học Lam Sơn). Năm 1955, ông về làm việc ở Phòng Tuyên truyền và Báo chí của Bộ Giáo dục, sau đó phụ trách Tạp chí Giáo dục Nhân dân. Năm 1960, ông Trần Thanh Mại về công tác tại Viện Văn học Việt Nam, là tổ trưởng tổ Văn học cổ đại, cận đại và dân gian, đồng thời phụ trách Tập san Nghiên cứu Văn học (sau là Tạp chí Văn học).

 

Trong thời gian chiến tranh, đất nước phân đôi, ông Trần Thanh Mại sống ở miền Bắc cùng người con trai lớn là Trần Tuấn Lộ. Ông sống song phối với bà Nguyễn Thị Hường (sinh năm 1931, người gốc làng Chợ Kệ, huyện Hương Trà, Huế). Riêng bà vợ chính Phan Thị Yến vẫn ở trong miền Nam chờ chồng cùng ba người con là Trần Thị Linh Chi, Trần Thị Anh Đào và Trần Tuấn Mẫn.

 

Hiện mộ nhà văn Trần Thanh mại đã được cải táng về Nghĩa trang Trung Việt, Gò Dưa, Thủ Đức, thành phố Saigon. Bà Phan Thị Yến qua đời ngày 16/10/1997 và được an táng bên cạnh mộ nhà văn Trần Thanh Mại.

 

Tên của nhà văn Trần Thanh Mại được đặt cho 2 con đường tại thành phố Huế và Saigon.

 

TÁC PHẨM ĐÃ XUẤT BẢN CỦA NHÀ VĂN TRẦN THANH MẠI

 

  • Ngọn gió rừng (1932), truyện ngắn

  • Trông dòng sông Vị (1935), chuyên luận về nhà thơ Tú Xương, nhà xuất bản Tân Việt in 1938, tái bản 3 lần

  • Tuy Lý Vương (1938), ký sự lịch sử, nhà xuất bản Ưng Linh

  • Hàn Mạc Tử (1941), chuyên luận, nhà xuất bản Huế (1941), nhà xuất bản Tân Việt tái bản 4 lần từ 1952 đến 1975.

  • Đời văn (1942), phê bình văn học, hai tập, nhà xuất bản Tân Việt

  • Ngô Vương Quyền (1944), tiểu thuyết lịch sử, nhà xuất bản Tân Việt in 1950

  • Truyện Cổ tích Việt Nam (1957), nhà xuất bản Sông Lô

  • Chú hươu vàng và anh nông dân (1955), truyện thiếu nhi

  • Quan điểm duy vật máy móc và duy vật biện chứng trong cách nhận định một truyện cổ tích (1955), phê bình

  • Tìm hiểu và phân tích truyện cổ tích Việt Nam (1956 - 1957), chuyên luận, 2 tập

  • Đấu tranh chống hai quan niệm sai lầm về Tú Xương (1957), chuyên luận, nhà xuất bản Văn hóa

  • Thanh niên học tập sáng tác (1958), sách giáo dục, nhà xuất bản Thanh niên

  • Tú Xương, con người và nhà thơ (1961), viết chung với Trần Tuấn Lộ, chuyên luận, nhà xuất bản Văn hóa.

 

TÁC PHẨM CHƯA XUẤT BẢN

Các biên khảo, chuyên luận về Nguyễn Trãi, Hồ Xuân Hương, Nguyễn Đình Chiểu, v.v…

 

 

Lê Anh Tuấn và Lê Anh Quân

trên đường Trần Thanh Mại, thành phố Huế (tháng 3/2006)

 

* Một số tài liệu ghi ông Trần Thanh Mại sinh năm 1911. Thật ra, 1911 là năm sinh ghi ở giấy khai sinh của ông do khai nhỏ tuổi tuổi lại. Theo tài liệu Trần Công tộc phả, năm sinh chính xác của nhà văn là 1908.

** Chúng tôi có ý tìm lại các số của báo Cười. Quí vị nào còn lưu trữ hoặc có bản lưu, ảnh chụp, bản photo, ... các số báo này, xin liên lạc với gia đình hoặc qua e-mail Lê Anh Tuấn (latuan@ctu.edu.vn)

 

Gia Ðình c?a Tu?n
Cây Xương Rồng & các Cây Mọng Nước
Kỹ Thuật Thủy Lợi & Môi Trường
Phát Triển Cộng Đồng Nông Thôn
Diễn Đàn Văn Hóa & Xã Hội
Giải Trí
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Cập nhật ngày 12 tháng 4, 2006

Các góp ý xin gởi e-mail về latuan@ctu.edu.vn

Trường Đại Học Cần Thơ Lê Anh Tuấn's Home Page